វដ្តកោសិកា (Cell Cycle)

ការកើនចំនួនកោសិកា អាស្រ័យលើកោសិកាធ្វើចំណែកបង្កើតជាវដ្តកោសិកា

វដ្ដកោសិកា

- -វដ្ដកោសិកាមានពីដំណាក់កាលគឺ ចន្លោះវគ្គ + ចំណែកកោសិកា

-ចំណែកសិកាមានពីដំណាក់កាលគឺ មីតូស + ចំណែកស៊ីតូប្លាស។

- វដ្ដកោសិកាជារយះពេលដែលកោសិកាលូតសាស់ និង ចែកខ្លួន។

 

ក. ចន្លោះវគ្គ

- ជាវគ្គដែលលូតលាស់ដើម្បីត្រៀមចែកខ្លួន

- ចន្លោះវគ្គមានរយៈពេលវែង

- កោសិកាមានសកម្មភាពខ្លាំងក្លា

- កោសិកាបំលែងឯកទេសដើម្បីបំពេញមុខងាផ្សេងៗ

- ណ្វៃយ៉ូសំយោគ ARN ប្រូតេអ៊ីន និង តំលើងទ្វេADN ។

 

គួរដឹងៈ ចន្លោះវគ្គមានបីវគ្គ៖

- វគ្គG1៖ កោសិកាកើនមាឌ និង លូតលាស់យ៉ាងរហ័ស។

- វគ្គS៖ ស្វ័យតំលើងទ្វេ ADN ។

- វគ្គG2៖ វាមានរយះពេលខ្លី ហើយវាជាវគ្គដែលកោសិកាលូតលាស់ដើម្បីត្រៀមធ្វើចំណែក។

 

ខ. វគ្គផ្សេងៗនៃមីតូស

- បន្ទាប់ពីចន្លោះវគ្គគឺជាវគ្គផ្សេងៗរបស់មីតូស

- មីតូសចែកជា ៤ វគ្គ ប្រូផាស មេតាផាស អាណាផាស តេឡូផាស

+ប្រូផាស

- មានរយៈពេលវែងជាគេ ១៥ - 60 នាទី។

- ក្រូម៉ាទីនរួញខ្លីហើយបំប្លែងទៅជាក្រូម៉ូសូម ដែលមានរាងជាកូនដំបងខ្លី ងាយចាប់ពណ៌ណាស់។

- ការរួញខ្លីនៃក្រូម៉ូសូមប្រព្រឹត្តទៅកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ រហូតដល់ចុងវគ្គប្រូផាស។

- ក្នុងពេលនោះក្រូម៉ូសូមនិមួយៗប្រះតាមបណ្ដោយ បង្កឡើងដោយក្រូម៉ាទីត ២ (ក្រូម៉ាទីតទាំងពីរនេះជាផលបានមកពីការតំលើងទ្វេ ADN )។

- ក្រូម៉ាទីតទាំងពីរ ភ្ជាប់គ្នាដោយចំណុចមួយដែលមិនងាយចាប់ពណ៌ដែលគេហៅថា សង់ត្រូមែ។ 

- ភ្នាសណ្វៃយ៉ូ និង នុយក្លេអូលរលាយបាត់។

- ត្រយ៉ូងអាក្រូម៉ាទិចកើតមានឡើងនៅចន្លោះប៉ូលទាំងពីរនៃកោសិកា។

 

+មេតាផាស

- វគ្គនេះមានរយៈពេលខ្លីត្រឹមតែ ២ ទៅ ៣ នាទី

- ក្រូម៉ូសូមទាំងអស់ប្រមូលផ្ដុំនៅក្នុងប្លង់តែមួយ បង្កើតបានជាបន្តះអេក្វាទ័។

- ត្រយ៉ូងអាក្រូម៉ាទិចកើតពីសរសៃពីរបែបៈ សរសៃប៉ូលដែលភ្ជាប់ប៉ូលមួយទៅកាន់ប៉ូលមួយទៀត និង សរសៃក្រូម៉ូសូមដែលភ្ជាប់សង់ត្រូមែទៅកាន់ប៉ូល។

- សង់ត្រូមែនៃក្រូម៉ូសូម និមួយៗភ្ជាប់ខ្លួនទៅ និង សរសៃក្រូម៉ូសូម

- ក្នុងវគ្គនេះក្រូម៉ូសូមលេចរូបរាងច្បាស់ជាងវគ្គផ្សេងៗដូចនេះគេអាចកំណត់ចំនួន និង រូបរាងក្រូម៉ូសូមបាន។

 

+អាណាផាស

- វគ្គនេះមានរយៈពេលខ្លី ២ទៅ ៣នាទី

- សរសៃក្រូម៉ូសូម(កើតពីប្រូតេអ៊ីន) ភ្ជាប់សង់ត្រូមែទៅកាន់ប៉ូលទាំងពីរ រួចខិតទៅកាន់ប៉ូលរាងខ្លូន។

- សង់ត្រូមែចែកជាង់ត្រូមែកូនពីរ ដែលធ្វើអោយក្រូម៉ាទីតបងប្អូនបែកចេញពីគ្នា ធ្វើដំណើទៅកាន់ប៉ូលផ្ទុយគ្នានៃកោសិកា។

- ក្រូម៉ូសូមនិមួយៗមាន ក្រូម៉ាទីតតែមួយ។

- វគ្គនេះត្រូវបានបញ្ជប់នៅពេលដែលក្រូម៉ូសូមធ្វើដំណើដល់ប៉ូល ហើយឈប់ធ្វើចលនា។

- នៅប៉ូលនិមួយៗមាន ចំនួនក្រូម៉ូសូម ស្មើៗគ្នា ហើយក៏ស្មើទៅនិងក្រូម៉ូសូមក្នុងកោសិកាមេដែរ។

 

+តេឡូផាស

- កំនណ្វៃយ៉ូកើតឡើងនៅត្រង់ក្រុមក្រូម៉ូសូមកូននិមួយៗ។

- នៅប៉ូលនិមួយៗមានក្រូម៉ូសូមកូនគរលើគ្នា ហើយរលាក្លាយទៅជាក្រូម៉ាទីនវិញ(ក្រូម៉ាទីនបាត់រូបរាងបន្តិចម្ដងៗ)។

- ត្រយ៉ូងអាក្រូម៉ាទិចរលាយបាត់។

- ភ្នាសណ្វៃយ៉ូ និង នុយក្លេអូលកើតឡើងវិញ។

- ណ្វៃយ៉ូបញ្ចប់ការធ្វើចំណៃកដូចនេះកោសិកាហាក់បីដូចមានណ្វៃយ៉ូកូនពី។

 

គ. ចំណែកស៊ីតូប្លាស

*ចំពោះកោសិកាសត្វៈ

- ចំណែកស៊ីតូប្លាសប្រព្រឹត្តទៅដោយការស្ដួចកណ្ដាលនៅចន្លោះណ្វៃយ៉ូទាំងពីរ ដែលបង្កើតបានកោសិកាកូន២។

 

*ចំពោះកោសិការុក្ខជាតិៈ

- ចំណែកស៊ីតូប្លាសប្រព្រឹត្តទៅដោយមានកំនភ្នាសសៃលុយឡូសនៅចន្លោះកណ្ដាលនៃណ្វៃយ៉ូកូនទាំង២ក្នុងប្លង់អេក្វាទ័រដែលគេហៅថា បន្ទះកោសិកា។

- នៅចុងវគ្គតេឡូផាសគេបានកោសិកាកូន២

- ថង់ស៊ីតូប្លាសដែលមានប្រភពពីឧបករណ៍កុលស៊ីធ្វើដំណើចុះពីប៉ូលទៅតំបន់អេក្វាទ័រ។

- ថង់ទាំងនោះរលាយចូលគ្នាបង្កើតបានជាបន្ទះកោសិកា

- បន្ទះកោសិកាលូតវែងរហូតដល់ភ្នាសស៊ីតូប្លាសដើម្បីបានកោសិកាកូនពីរ

- បន្ទាប់មកវាបញ្ចេញប៉ូលីសាការីតដែលជាសញ្ញាក្នុងការបង្កើតភ្នាសគ្រោង

- ភ្នាសគ្រោងនេះរឹងមាំដោយសាការបន្ថែមសរសៃសែលុយឡូស

 


E-Bio Cambodia

21 Blog posts

Comments